اینجابوک |
مجموعه Headway (نسخه بریتیش که در ایران رایجتر است) دارای ۶ سطح اصلی است که ترتیب صعودی آنها عبارتند از: Beginner (سبز – مقدماتی مطلق)، Elementary (قرمز – پایه)، Pre-Intermediate (فیروزهای – پیشمتوسط)، Intermediate (آبی – متوسط)، Upper-Intermediate (بنفش/خاکستری – فوق متوسط) و Advanced (مشکی/تیره – پیشرفته). این مجموعه دقیقاً منطبق بر استاندارد جهانی CEFR از سطح A1 تا C1 طراحی شده است. در ادامه، با نگاهی دقیق و کارشناسی، تار و پود این مجموعه را میشکافیم تا بتوانید با اطمینان کامل، نقطه شروع خود را پیدا کنید.
برای درک درست مسیر یادگیری با این مجموعه، نباید به آن فقط به عنوان چند جلد کتاب نگاه کرد، بلکه باید آن را یک سیستم آموزشی به هم پیوسته دید. لیز و جان سورز، نویسندگان این مجموعه، با وسواس خاصی مطالب را به گونهای طراحی کردهاند که هر کتاب، دقیقاً ادامهدهنده منطق کتاب قبلی باشد.
راهنمای کامل ترتیب کتابهای Headway
فلسفه آموزشی هدوی بر پایه «رویکرد تلفیقی» بنا شده است. یعنی برخلاف برخی متدها که فقط روی مکالمه یا فقط روی گرامر تمرکز دارند، هدوی معتقد است که زبانآموز بزرگسال به یک ستون فقرات محکم از گرامر نیاز دارد تا بتواند واژگان را روی آن سوار کند و مکالمه کند. در تجربه تدریس به هزاران زبانآموز، مشاهده کردهام کسانی که با هدوی پیش رفتهاند، شاید در ابتدا کمی کندتر صحبت کنند، اما جملاتی که میسازند از نظر ساختاری بسیار دقیقتر و «تمیزتر» از کسانی است که صرفاً با متدهای شنیداری کار کردهاند. این مجموعه شامل ۶ سطح است و هدف نهایی آن رساندن زبانآموز از «سکوت مطلق» به «بیان نظرات انتزاعی و پیچیده» است.
شناسایی نقطه شروع مناسب در سری Headway
یکی از اشتباهات رایج، انتخاب سطح بر اساس حدس و گمان است. بسیاری از افراد چون قبلاً در مدرسه زبان خواندهاند، تصور میکنند نباید از سطح پایه شروع کنند. اما واقعیت این است که دانش پراکنده با دانش ساختاریافته متفاوت است. اگر شما حروف الفبا را میدانید اما نمیتوانید یک جمله کامل درباره شغل خود بسازید، جای شما در سطح Beginner است. اما اگر میتوانید جملات ساده بسازید ولی زمانهای گذشته و آینده را قاطی میکنید، باید سراغ Elementary بروید. آزمونهای تعیین سطح استانداردی برای این مجموعه وجود دارد، اما به عنوان یک قاعده کلی: همیشه سطحی را انتخاب کنید که در آن ۳۰ تا ۴۰ درصد مطالب برایتان جدید باشد. اگر همه چیز جدید باشد، دلسرد میشوید و اگر همه چیز تکراری باشد، خسته خواهید شد.
تطبیق سطوح Headway با استاندارد CEFR
برای اینکه بدانید کجای مسیر جهانی یادگیری زبان ایستادهاید، باید این کتابها را با چارچوب مشترک اروپایی (CEFR) بسنجید. این استاندارد دقیقترین متر برای اندازهگیری دانش زبانی است:
کتاب Beginner: سطح A1 (شروع آشنایی).
کتاب Elementary: سطح A1 تا A2 (ارتباطات ساده).
کتاب Pre-Intermediate: سطح A2 تا B1 (دوره گذار).
کتاب Intermediate: سطح B1+ (کاربر مستقل).
کتاب Upper-Intermediate: سطح B2 (کاربر مسلط).
کتاب Advanced: سطح C1 (کاربر پیشرفته). دانستن این تطابق به شما کمک میکند تا اگر قصد شرکت در آزمون آیلتس را دارید، بدانید کی آماده هستید. معمولاً پایان سطح Upper-Intermediate معادل نمره ۵.۵ تا ۶.۵ آیلتس است.
مقایسه Headway بریتانیایی و American Headway
یکی از بزرگترین سردرگمیهای خریداران، مواجهه با دو سری کتاب مشابه اما با نامهای متفاوت است. آیا اینها یکی هستند؟ خیر.
انتخاب بین لهجه امریکن و بریتیش در هدوی
مجموعه اصلی Headway که توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر میشود، دارای لهجه بریتانیایی (British) است. این همان نسخهای است که به طور سنتی در اکثر آموزشگاههای ایران تدریس میشود و ما در این مقاله بیشتر روی آن تمرکز داریم (معمولاً با نام New Headway یا Headway 5th Edition شناخته میشود).
در مقابل، نسخه کتاب American Headway وجود دارد که برای کسانی طراحی شده که هدفشان زندگی یا تحصیل در آمریکای شمالی است. تفاوت فقط در تلفظ “Water” یا “Schedule” نیست؛ بلکه واژگان روزمره (مثل تفاوت Lift و Elevator) و حتی رویکردهای فرهنگی در متنهای ریدینگ نیز متفاوت است. اگر هدف مشخصی برای کانادا یا آمریکا ندارید، نسخه بریتیش به دلیل منابع آموزشی فراوانتر در ایران، گزینه در دسترستری است.
بررسی ویژگیهای ویرایش پنجم Headway
در حال حاضر، جدیدترین نسخه موجود در بازار جهانی و ایران، کتاب Headway ویرایش پنجم (5th Edition) است.
بسیاری از زبانآموزان میپرسند آیا میتوانند از کتاب headway ویرایش چهارم (New Headway) استفاده کنند؟ اگرچه محتوای گرامری زبان انگلیسی تغییر نکرده، اما متون و موضوعات ویرایش ۵ بسیار مدرنتر شدهاند.
در ویرایش ۴ کتاب نیو هدوی ممکن است متنی درباره نامهنگاری سنتی بخوانید، اما در ویرایش ۵ درباره تاثیر شبکههای اجتماعی بحث میشود. همچنین ویرایش ۵ تمرکز ویژهای روی “Spoken English” یا انگلیسی محاوره دارد تا خشکی گرامر را بگیرد. توصیه اکید ما در اینجا بوک این است که اگر تازه شروع میکنید، حتماً ویرایش ۵ را تهیه کنید.
شروع یادگیری با Headway Beginner
اینجا نقطه صفر مرزی است. کتابی که معمولاً با رنگ جلد سبز روشن شناخته میشود و دروازه ورود به دنیای انگلیسی است.
سرفصلهای آموزشی کتاب هدوی سطح پایه
کتاب Headway Beginner برای کسانی نوشته شده که یا هیچ دانشی از انگلیسی ندارند (True Beginners) و یا دانششان محدود به چند کلمه سلام و خداحافظی است (False Beginners). در درسهای ابتدایی، حتی روی نحوه تلفظ حروف و نوشتن اعداد کار میشود. اما انتظار نداشته باشید که کتاب بچگانه باشد؛ محتوا کاملاً برای بزرگسالان طراحی شده است. موضوعاتی مثل کشورها، اشیاء پیرامون، غذاها و روابط خانوادگی بستری هستند تا شما اولین جملات خود را بسازید.
در این سطح، تمرکز روی ساختار جمله ساده (فعل + فاعل) است. شما یاد میگیرید چطور از افعال “To Be” (am, is, are) استفاده کنید و کمکم وارد زمان “حال ساده” برای بیان عادات روزمره میشوید. یکی از نقاط قوت این کتاب، آموزش تدریجی و آهسته است. فایلهای صوتی با سرعتی بسیار پایین و شمرده ضبط شدهاند تا گوش شما که هنوز به آواهای انگلیسی عادت ندارد، کلمات را گم نکند. هدف این سطح، بقا (Survival) است؛ اینکه بتوانید خودتان را معرفی کنید و نیازهای اولیهتان را بگویید.
تسلط بر مبانی با Headway Elementary
کتاب headway elementary که جلدی به رنگ قرمز دارد، شاید مهمترین کتاب در کل این سری باشد. بسیاری از زبانآموزان ایرانی به اشتباه این سطح را رد میکنند و مستقیم به سطح بعدی میروند، که باعث میشود همیشه در گرامر پایه لنگ بزنند.
در سطح Elementary، شما از جملات دو-سه کلمهای خارج میشوید. دایره واژگان شما به حدود ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ کلمه فعال میرسد. موضوعات در این کتاب کمی گستردهتر میشوند: توصیف شهرها، صحبت درباره تعطیلات گذشته و برنامههای آینده. اینجاست که شما یاد میگیرید به جای گفتن “Good food”، طعم و کیفیت غذا را با جزئیات بیشتری توصیف کنید.
قلب تپنده این کتاب، تفکیک زمانهای اصلی است. تفاوت بین “من هر روز کار میکنم” (Present Simple) و “من الان دارم کار میکنم” (Present Continuous) در این کتاب جا میافتد. همچنین زمان گذشته ساده (Past Simple) به طور کامل باز میشود. اگر در صحبت کردن مدام زمانها را قاطی میکنید یا فراموش میکنید به افعال سوم شخص ‘s’ اضافه کنید، این کتاب داروی درد شماست. عبور موفق از این سطح یعنی شما دیگر یک مبتدی نیستید و میتوانید گلیم خودتان را از آب بیرون بکشید.
ارتقای سطح با Headway Pre-Intermediate
کتاب سوم با رنگ آبی فیروزهای یا روشن، پرفروشترین کتاب این مجموعه است. چرا؟ چون اکثر ما ایرانیها دانشمان در همین حدود گیر کرده است.
نقطه عطف گرامری در کل زبان انگلیسی، زمان “حال کامل” یا Present Perfect است که برای فارسیزبانان چالشبرانگیز است چون دقیقاً معادل فارسی ندارد. کتاب Pre-Intermediate با استادی تمام این زمان را معرفی میکند و تفاوت ظریف آن با گذشته ساده را توضیح میدهد. علاوه بر این، جملات شرطی نوع اول و افعال مُدال (مثل should, must, have to) در این سطح تدریس میشوند.
در این مرحله، فایلهای صوتی کمی سریعتر میشوند و به سرعت طبیعی نزدیکتر. متون ریدینگ طولانیتر شده و از حالت جملات ساده خبری به پاراگرافهای منسجم تبدیل میشوند. در اینجا بوک توصیه میکنیم در کنار این کتاب، حتماً شروع به نوشتن پاراگرافهای کوتاه کنید. این کتاب پلی است که شما را از “انگلیسی دستوتپا شکسته” به سمت “انگلیسی منسجم” هدایت میکند.
تسلط حرفهای با Headway Intermediate
كتاب headway intermediate آبی تیره یا سرمهای، جایی است که بسیاری از زبانآموزان با پدیدهای به نام “Intermediate Plateau” یا توقف پیشرفت مواجه میشوند. حس میکنید هرچه میخوانید بهتر نمیشوید. این کتاب دقیقاً برای شکستن همین سد طراحی شده است.
تا قبل از این سطح، شما انگلیسی “کتابی” یاد گرفتهاید. در سطح Intermediate، هدوی شما را با انگلیسی “واقعی” آشنا میکند. افعال عبارتی (Phrasal Verbs) که کابوس زبانآموزان هستند (مثل get along, get over, get up) در این کتاب به وفور یافت میشوند. همچنین اصطلاحات (Idioms) و ضربالمثلها وارد بازی میشوند.
این سطح برای کسانی است که میخواهند از زبان برای کار یا تحصیل عمومی استفاده کنند. گرامرها بیشتر جنبه ترکیبی پیدا میکنند و تمرکز روی “دقت” (Accuracy) در کنار “روانی کلام” (Fluency) است. اگر قصد دارید ایمیلهای کاری بنویسید یا در جلسات اسکایپ شرکت کنید، محتوای این کتاب حداقلِ لازم برای شماست.
صعود به قله با Headway Upper-Intermediate
کتاب headway upper intermediate بنفش، مرز بین یک زبانآموز معمولی و یک کاربر حرفهای است. اگر هدف شما نمره ۶.۵ یا ۷ آیلتس است، این کتاب ایستگاه اصلی شماست.
در این سطح، گرامر جدیدی به آن صورت وجود ندارد، بلکه “ظرافتهای” گرامری مطرح میشود. مثلاً به جای اینکه فقط بگویید “اگر پول داشتم میخریدم”، یاد میگیرید با ساختارهای شرطی ترکیبی (Mixed Conditionals) پیچیدگیهای زمانی را بیان کنید. بحثهای تاکیدی، وارونگی در جمله و استفاده از ساختارهای مجهول پیشرفته در این کتاب تدریس میشود.
متون این کتاب پر از واژگان انتزاعی درباره مسائل اجتماعی، روانشناسی و اقتصادی است. این دقیقاً همان جنس متونی است که در آزمونهای تافل و آیلتس میبینید. توانایی بحث کردن (Debate)، موافقت و مخالفت مودبانه و بیان نظرات پیچیده، مهارتهایی هستند که در پایان این کتاب کسب میکنید.
تکمیل تخصص با Headway Advanced
کتاب headway advanced، با رنگی تیره، برای هر کسی نیست. بسیاری از موسسات زبان حتی این سطح را ارائه نمیدهند چون تعداد داوطلبان آن کم است.
این سطح برای کسانی است که میخواهند مثل یک نیتیو (Native-like) صحبت کنند، قصد تدریس زبان دارند یا میخواهند در مقاطع دکترا در دانشگاههای انگلیسیزبان تحصیل کنند. متون ادبی، کنایهها، استعارهها و طنزهای زبانی در این کتاب موج میزند. گرامر در اینجا ابزاری برای “زیباسازی” کلام است، نه فقط درست صحبت کردن.
استراتژی مطالعه و منابع مکمل
داشتن کتاب به تنهایی کافی نیست. برای اینکه از این نقشه راه نتیجه بگیرید، باید کولهبار سفرتان تکمیل باشد.
نقش Workbook و Teacher’s Book
هرگز کتاب دانشآموز (Student Book) را بدون کتاب کار (Workbook) نخرید. تمرینات اصلی و تثبیت یادگیری در ورکبوک اتفاق میافتد. اگر خودخوان (Self-study) مطالعه میکنید، حتماً نسخه “With Key” کتاب کار را تهیه کنید تا بتوانید جوابهایتان را چک کنید. همچنین استفاده از کتاب معلم (Teacher’s Book) برای زبانآموزان خودخوان میتواند مفید باشد چون نکات کلیدی تدریس و پاسخ تمرینات کتاب اصلی را دارد.
چه کتابهایی قبل و بعد از Headway بخوانیم؟
اگر سطحتان از Beginner هم پایینتر است (مثلاً برای کودکان)، سری کتاب های Family and Friends پیشنهاد میشود. اما برای بزرگسالان، Headway Beginner بهترین شروع است. در کنار مطالعه این کتابها، حتماً باید از کتابهای داستان سطحبندی شده (مثل Oxford Bookworms) استفاده کنید تا لذت خواندن را تجربه کنید. پس از اتمام سطح Advanced، شما دیگر نیاز به کتاب درسی ندارید و باید سراغ منابع تخصصی مثل کتابهای “Vocabulary in Use Advanced” یا منابع آمادگی آزمون بروید.
در اینجا بوک، امیدواریم این بررسی دقیق توانسته باشد مهِ غلیظِ پیرامون انتخاب کتابهای هدوی را برایتان کنار بزند. به یاد داشته باشید، بهترین کتاب، کتابی است که آن را تا آخر بخوانید، نه کتابی که فقط خریده شود و در قفسه خاک بخورد. سطح مناسب خود را انتخاب کنید و با قدرت شروع کنید.
