اینجابوک |
داشتن معتبرترین منابع آموزشی تنها نیمی از مسیر یادگیری است و نیمه دیگر به شیوه صحیح مطالعه و درک عمیق محتوا بستگی دارد. کتاب Understanding and Using English Grammar که در محافل آموزشی به کتاب آبی بتی آذر شهرت دارد، گنجینهای از نکات ظریف زبانی است که اگر بدون نقشه راه صحیح مطالعه شود، ممکن است تنها به حفظ کردن تعدادی فرمول خشک منتهی گردد. برای تسلط واقعی بر این کتاب، زبانآموز باید از سطح رویی قوانین عبور کرده و با منطق سه وجهی «فرم، معنا و کاربرد» که شالوده اصلی این اثر را تشکیل میدهد، ارتباط برقرار کند. اگر هنوز این منبع ارزشمند را تهیه نکردهاید، میتوانید ابتدا به بخش خرید کتاب understanding and using english grammar مراجعه کنید و سپس با استفاده از راهکارهای ارائه شده در این مقاله، حداکثر بهرهوری را از مطالعه خود داشته باشید.
آموزش کتاب understanding and using english grammar با متد فرم و معنا
فلسفه آموزشی حاکم بر آموزش کتاب understanding and using english grammar بر خلاف بسیاری از منابع سنتی، تنها بر درستی ساختار دستوری تمرکز ندارد. نویسندگان این اثر معتقدند که دانستن فرم صحیح یک جمله (Form) تنها زمانی ارزشمند است که زبانآموز بداند آن ساختار چه معنایی (Meaning) را منتقل میکند و دقیقاً در چه موقعیتی (Use) باید به کار گرفته شود. این رویکرد سه وجهی در تمام فصول کتاب جاری است. برای مثال، هنگام یادگیری زمان حال کامل، کتاب تنها به فرمول has/have + pp بسنده نمیکند، بلکه با ارائه مثالهای واقعی نشان میدهد که این زمان برای بیان تجربهای در گذشته که اثرش باقی است، استفاده میشود. شیوه ارائه مطالب در این کتاب به صورت استقرایی است؛ به این معنا که در ابتدای هر درس، زبانآموز با مثالها و تمرینهای ورودی مواجه میشود تا ذهن او درگیر چالش شود و سپس نمودارهای گرامری یا همان Grammar Charts معروف، قانون کلی را توضیح میدهند. این شیوه باعث میشود یادگیری از حالت انفعالی خارج شده و ذهن برای کشف الگوهای زبانی فعال شود. همچنین سیستم آموزشی این کتاب از تکنیک بازگشت چرخشی تبعیت میکند، یعنی مفاهیمی که در فصلهای ابتدایی معرفی میشوند، در فصلهای جلوتر با جزئیات و پیچیدگیهای بیشتری مجدداً بررسی میگردند تا تثبیت دانش به صورت لایهلایه انجام شود.
آموزش زمان های انگلیسی در کتاب بتی آذر آبی و تحلیل نمودارها
یکی از چالشبرانگیزترین مباحث برای فارسیزبانان، درک دقیق تفاوت زمانهای انگلیسی به ویژه تفاوت میان گذشته ساده و حال کامل است و آموزش زمان های انگلیسی در بخش ابتدایی این کتاب دقیقاً برای حل همین مشکل طراحی شده است. فصول یک تا پنج کتاب با استفاده از ابزار قدرتمند خطوط زمانی یا Time Lines به زبانآموز کمک میکنند تا مفهوم انتزاعی زمان را به صورت تصویری درک کند. هنگام مطالعه این فصول، نباید از نمودارهای آبیرنگ داخل کادرها به سادگی عبور کرد. این نمودارها نقشهی راه ذهنی شما هستند. تمرینهای این بخش اغلب بر پایه مقایسه طراحی شدهاند تا زبانآموز درک کند که چرا در یک موقعیت خاص باید از استمرار استفاده کند و در موقعیت دیگر از شکل ساده فعل. برای تسلط بر درس اول کتاب understanding and using english grammar، توصیه میشود که زبانآموزان پس از مطالعه هر نمودار، سعی کنند نمودار زمانی مربوط به زندگی خود را ترسیم کنند و جملات شخصیسازی شدهای را بر اساس آن بسازند. این کار باعث میشود زمانها از حالت تئوری خارج شده و به ابزاری برای روایت داستان زندگی فرد تبدیل شوند.
آموزش Adjective Clauses و جملات پیچیده برای رایتینگ آکادمیک
قلب تپنده کتاب بتی آذر برای زبانآموزان سطح پیشرفته و داوطلبان آیلتس، فصول دوازده و سیزدهم است که به آموزش adjective clauses و جملات وارههای اسمی میپردازد. بسیاری از زبانآموزان میتوانند جملات ساده و کوتاه بسازند، اما توانایی ترکیب این جملات و ساختن متنهای منسجم و آکادمیک، مهارتی است که در این بخش آموزش داده میشود. تمرکز اصلی در این فصلها بر روی تبدیل دو جمله مستقل به یک جمله پیچیده با استفاده از ضمایر موصولی است. نکته بسیار ظریف و کاربردی که در آموزش گرامر پیشرفته این کتاب وجود دارد، مبحث کاهش جملات وارهها یا Reduction of Clauses است. این مهارت به نویسنده اجازه میدهد تا جملات طولانی را کوتاهتر، رسمیتر و حرفهایتر بیان کند که تأثیر مستقیمی بر نمره رایتینگ آزمونهای بینالمللی دارد. هنگام مطالعه این بخش، تمرینهای بازنویسی جملات را جدی بگیرید و سعی کنید هر متن سادهای را که میبینید، با استفاده از تکنیکهای این فصل به متنی پیچیده و غنی تبدیل کنید. خلاصه گرامر بتی آذر در انتهای فصلها نیز منبعی عالی برای مرور سریع قوانین مربوط به ویرگولگذاری در این جملات است که اغلب نادیده گرفته میشود.
نحوه خواندن کتاب بتی آذر برای خودآموزان بدون معلم
برای کسانی که قصد دارند مسیر یادگیری را به تنهایی طی کنند، دانستن نحوه خواندن کتاب بتی آذر و داشتن یک برنامه مدون از نان شب واجبتر است. بزرگترین اشتباه خودآموزان، مطالعه کتاب مانند یک رمان است. مطالعه گرامر باید فعالانه باشد. استراتژی پیشنهادی برای خودآموز گرامر بتی آذر، استفاده از روش سه مرحلهای “معرفی، تمرین و تولید” است. ابتدا نمودارها را بخوانید و سعی کنید مثالهای جدیدی برای آنها بزنید. سپس وارد تمرینهای کتاب شوید. نکته کلیدی در اینجا نحوه استفاده از پاسخنامه است؛ پاسخنامه فقط ابزاری برای دیدن جواب درست نیست، بلکه ابزاری برای تحلیل خطاست. اگر به سوالی پاسخ اشتباه دادید، تا زمانی که دلیل منطقی غلط بودن جواب خود را درک نکردهاید، به سراغ سوال بعدی نروید. همچنین استفاده از فایلهای صوتی کتاب برای تکنیک سایه یا Shadowing بسیار توصیه میشود. همزمان با پخش فایل صوتی، جملات را تکرار کنید تا ساختارهای گرامری از طریق شنیدن و گفتن در ذهن شما حک شوند. برنامهریزی برای کتاب آبی بتی آذر باید واقعبینانه باشد؛ هر فصل را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنید و تا زمانی که بر تمرینهای گفتاری انتهای هر بخش مسلط نشدهاید، پرونده آن فصل را نبندید.
نکات تدریس کتاب Understanding and Using English Grammar برای مدرسان
مدرسان زبان انگلیسی همواره با چالش خشک بودن کلاسهای گرامر روبرو هستند و دانستن نکات تدریس گرامر بتی آذر میتواند کلاس را به محیطی پویا تبدیل کند. یکی از موثرترین روشها برای تدریس کتاب understanding and using english grammar، استفاده از مدل کلاس معکوس است. در این مدل، از زبانآموزان خواسته میشود که نمودارهای گرامری را پیش از کلاس در منزل مطالعه کنند تا زمان ارزشمند کلاس صرف سخنرانی معلم نشود و به جای آن، به حل تمرینهای تعاملی و فعالیتهای گروهی اختصاص یابد. تمرینهای ابتدای هر فصل که با عنوان Warm-up مشخص شدهاند، ابزاری عالی برای سنجش دانش ضمنی شاگردان و ایجاد بحث کلاسی هستند. مدرسان باتجربه میدانند که تمرینهای نوشتاری این کتاب پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به فعالیتهای دونفره (Pair Work) دارند. برای مثال، به جای اینکه شاگردان تمرینهای جای خالی را به صورت انفرادی پر کنند، میتوانند آنها را به صورت شفاهی از یکدیگر بپرسند. در طراحی lesson plan برای بتی آذر، حتماً بخشی را به فعالیتهای بسطدهنده یا Expansion Activities که در کتاب راهنمای معلم پیشنهاد شده اختصاص دهید تا زبانآموزان فرصت پیدا کنند ساختارهای آموخته شده را در قالب مکالمات آزاد و خلاقانه به کار ببرند.
اشتباهات رایج در یادگیری گرامر بتی آذر و نحوه اجتناب از آنها
حتی با در دست داشتن بهترین منبع آموزشی، افتادن در دام برخی اشتباهات رایج میتواند روند پیشرفت را کند یا متوقف کند. یکی از بزرگترین اشتباهات زبانآموزان در مواجهه با کتاب Understanding and Using English Grammar، وسواس بیش از حد روی استثناهای گرامری است. بتی آذر در این کتاب تلاش میکند تا الگوهای پرکاربرد و استاندارد را آموزش دهد، اما بسیاری از زبانآموزان انرژی خود را صرف حفظ کردن تبصرههای ریزی میکنند که شاید در یک درصد مواقع رخ دهد. این رویکرد تحلیلی افراطی باعث میشود که روانی کلام (Fluency) فدای دقت وسواسگونه (Accuracy) شود. اشتباه مهلک دیگر، نادیده گرفتن بخشهای Spoken English است. برخی تصور میکنند چون هدفشان آزمونهای کتبی یا آکادمیک است، نیازی به دانستن فرمهای محاورهای ندارند؛ در حالی که درک شنیداری (Listening) دقیقاً وابسته به شناخت همین تغییرات و کوتاهشدگیها در گفتار سریع است. همچنین، پریدن از روی تمرینهای نوشتاری انتهای فصل به بهانه کمبود وقت، باعث میشود دانش شما در سطح “تشخیص” (Recognition) باقی بماند و هرگز به سطح “تولید” (Production) نرسد. به یاد داشته باشید که پر کردن جای خالی (Gap filling) تنها گام اول یادگیری است و تسلط واقعی زمانی رخ میدهد که بتوانید آن ساختار را در یک پاراگراف بنویسید یا در یک مکالمه استفاده کنید.
برنامه ریزی برای کتاب آبی بتی آذر (نقشه راه ۳ ماهه)
یکی از بزرگترین موانع زبانآموزان برای تمام کردن کتاب Understanding and Using English Grammar، حجم بالای مطالب (بیش از ۵۰۰ صفحه) است. بدون داشتن یک برنامه زمانبندی شده، بسیاری از افراد در فصلهای میانی (معمولاً فصلهای مربوط به اسمها و حروف تعریف) خسته شده و کتاب را رها میکنند. برای پیشگیری از این فرسودگی، پیشنهاد میشود کتاب را نه به ترتیب صفحات، بلکه بر اساس «اولویت کاربردی» و در یک بازه ۳ ماهه (۱۲ هفته) مطالعه کنید.
ماه اول: پیریزی فونداسیون (زمانها و ساختار جمله)
هفته ۱ تا ۲: تمرکز بر فصول ۱ تا ۴ (زمانهای فعل). هدف در اینجا حفظ کردن فرمول نیست، بلکه درک “کانسپت زمان” است. تمرینهای گفتاری انتهای فصل را حتماً با یک پارتنر یا با ضبط صدای خود انجام دهید.
هفته ۳: فصل ۶ (اسامی) و فصل ۷ (حروف تعریف). این بخش شاید خستهکننده به نظر برسد، اما برای درست نوشتن در رایتینگ آیلتس (جلوگیری از غلطهای a/an/the) حیاتی است.
هفته ۴: فصل ۸ (ضمایر). تمرکز ویژه بر روی تطابق ضمیر و مرجع ضمیر (Agreement) داشته باشید.
ماه دوم: موتور محرک آکادمیک (جملات پیچیده)
هفته ۵ تا ۶: فصل ۱۱ (جملات مجهول). این فصل را بسیار جدی بگیرید. سعی کنید پاراگرافهای خبری روزنامهها را بخوانید و جملات مجهول را در آنها پیدا کنید.
هفته ۷ تا ۸: فصل ۱۲ و ۱۳ (Noun Clauses و Adjective Clauses). این سختترین بخش کتاب است. نیمی از انرژی ماه دوم خود را صرف یادگیری “کاهش کلازها” (Reduction) در این دو فصل کنید.
ماه سوم: ظریفکاری و صیقل دادن زبان (مدالها و شرطیها)
هفته ۹ تا ۱۰: فصل ۹ و ۱۰ (افعال مدال). به جای حفظ کردن معنی لغوی، به “درجه قطعیت” (Degree of Certainty) که بتی آذر با نمودار نشان داده توجه کنید. تفاوت must و should و could را در کانتکستهای مختلف یاد بگیرید.
هفته ۱۱: فصل ۱۹ و ۲۰ (جملات شرطی). تمرکز خود را روی “Mixed Conditionals” بگذارید که پاشنه آشیل اکثر زبانآموزان پیشرفته است.
هفته ۱۲: مرور، تستزنی جامع از کل کتاب و مطالعه فصلهای باقیمانده (حروف ربط و…) بر اساس نیاز.
مقایسه آموزشی: بتی آذر یا English Grammar in Use (مورفی)؟
یک سوال همیشگی در ذهن زبانآموزان وجود دارد: “برای سطح پیشرفته، کتاب آبی بتی آذر (Azar) را بخوانم یا کتاب سبز ریموند مورفی (English Grammar in Use)؟” پاسخ به این سوال به سبک یادگیری و هدف شما بستگی دارد، زیرا متدولوژی این دو کتاب کاملاً متفاوت است.
رویکرد آموزشی:
بتی آذر (Azar): این کتاب یک Coursebook (کتاب درسی) است. یعنی برای استفاده در کلاس درس یا مطالعه عمیق و آکادمیک طراحی شده. توضیحات گرامری آن مفصل، تحلیلی و همراه با نمودارهای دقیق است. تمرینهای آن ترکیبی از چهار مهارت (نوشتاری، شنیداری، گفتاری) است. اگر میخواهید “چرایی” گرامر را بفهمید و برای دانشگاه یا آیلتس آکادمیک آماده میشوید، بتی آذر گزینه برتر است.
ریموند مورفی (Murphy): این کتاب یک Reference Book (کتاب مرجع) و تمرینی است. درسها کوتاه (دو صفحهای) هستند و توضیحات بسیار خلاصه است. تمرینها صرفاً نوشتاری و جایخالی هستند. اگر یک نکته خاص را فراموش کردهاید و میخواهید سریع آن را چک کنید و تمرین حل کنید، مورفی عالی است.
عمق مطالب:
بتی آذر در مباحثی مثل “جملات وارهها” (Clauses) و “نکات نگارش آکادمیک” بسیار عمیقتر از مورفی عمل کرده است. مورفی بیشتر بر روی انگلیسی روزمره و رایج (Common Usage) تمرکز دارد، در حالی که آذر نیمنگاهی جدی به انگلیسی فرمال و دانشگاهی دارد.
نتیجهگیری مشاور: اگر به دنبال یک برنامه جامع هستید و میخواهید پرونده گرامر را یک بار برای همیشه ببندید، با برنامه ریزی برای کتاب آبی بتی آذر پیش بروید. اگر وقت کمی دارید و فقط میخواهید اشکالات موردی خود را رفع کنید، مورفی را انتخاب کنید.
تحلیل عمیق افعال مدال (Modals) در ویرایش پنجم
یکی از بخشهایی که در آموزش کتاب understanding and using english grammar ویرایش پنجم دچار تحول مثبت شده، مبحث افعال مدال (Modals) است. در متدهای قدیمی، مدالها به صورت لیست معانی تدریس میشدند (مثلاً must یعنی باید). اما بتی آذر در این کتاب، رویکرد “Social Function” (کارکرد اجتماعی) و “Degrees of Certainty” (درجات اطمینان) را پیش میگیرد.
در فصلهای ۹ و ۱۰، شما یاد نمیگیرید که Could گذشتهی Can است؛ بلکه یاد میگیرید که Could گاهی برای بیان “پیشنهاد مودبانه” در زمان حال، گاهی برای “احتمال ضعیف” در آینده، و گاهی برای “توانایی” در گذشته استفاده میشود. نمودارهای درصدی کتاب (مثلاً: Will = 100% Sure, May = 50% Sure) به شما کمک میکند تا مثل یک بومیزبان فکر کنید. نکته طلایی آموزش این بخش، توجه به “Perfect Modals” (مانند should have done, must have gone) است. کتاب آبی بتی آذر با تمرینهای موقعیتی (Situational Exercises) به شما یاد میدهد چگونه از این ساختارها برای بیان “پشیمانی”، “سرزنش” یا “نتیجهگیری منطقی در مورد گذشته” استفاده کنید؛ مهارتهایی که دقیقاً تفاوت یک زبانآموز سطح متوسط با سطح پیشرفته را رقم میزنند.